We zijn niet van de rapste

-door Liv Laveyne-

Kommil Foo goes tango met Orquesta Tanguedia

Ze zijn al meer dan twintig jaar een van de succesvolste cabaretacts der lage landen en nog langer zijn ze broers: Raf (45) en Mich Walschaerts (41) presenteren met 'Kommil Foo de Luxe', een best-of programma op de tonen van de tango. “Dit is de meest stijlvolle inventarisatie van twee decennia Kommil Foo.”

Nee, ze hebben geen tangolessen gevolgd, al deden ze oorspronkelijk wel een pas de deux in de voorstelling, maar dat ging er bij de vijfde try-out al onverbiddelijk uit wegens “meer belachelijk dan om te lachen”. Het is al jaren de graadmeter voor de humor van Kommil Foo. Met het befaamde Orquesta Tanguedia brengen ze hun beste nummers en sketches sinds ze in 1987 voor het eerst het podium in een Gentse studentenclub beklommen.

“Oorspronkelijk zouden we deze 'Kommil Foo de Luxe' alleen tijdens de Gentse Feesten spelen, maar we hadden deze zomer zoveel plezier dat we dachten: misschien moeten we er toch nog een klein tourneeke aan koppelen en voor we het goed en wel beseften zijn we de komende vier maanden weer op zwier.”

Vanwaar de keuze voor tango?

Raf: “Het is zoals al onze samenwerkingen verlopen: er is geen vooropgezet plan, je komt elkaar gewoon tegen. Twee jaar geleden hebben we in Leuven 'Vol Pension' georganiseerd: een week lang mochten we als curatoren ons favoriete cultuurprogramma samenstellen. Toen hebben we onder meer een avond gebracht met Boudewijn De groot en Orquesta Tanguedia, een tango-orkest dat we hadden zien spelen en waar we beide enorm onder de indruk van waren.”

Mich: “We hebben toen ook enkele nummers samen gebracht en wat begon als een wild plan, viel zo goed mee dat we er uiteindelijk een ganse voorstelling hebben rond gebouwd.”

Raf: “Tango is heel passionele muziek, het heeft voor mij iets tussen jazz en klassiek in, ook qua bezetting (vier strijkers, contrabas, klassieke piano, klassieke gitaar en het typische tango-instrument: de bandoneon). Bovendien heeft het orkest een fantastische zangeres (Karla Verlie, ook bekend van het straatcabaret Les Pouppées Passionées) die ook de theatraliteit van de muziek perfect weet weer te geven.”

Mich: “We hebben in het verleden onze nummers al aangekleed met verschillende bezettingen en arrangementen maar deze muziek zit hen als een jas gegoten. Het is veruit hun schoonste tenue. Onze nummers zijn nog nooit zo straf geweest: de emotie gaat veel dieper.”

Hoe moeilijk was het om de 'beste' nummers te kiezen uit jullie omvangrijke repertoire?

Mich: “Het voornaamste criterium was dat het nummers en sketches moesten zijn die de tand des tijds doorstaan hebben. Wat is er nog relevant en wat niet binnen waar we vandaag de dag met Kommil Foo staan? Want eerlijk, er zijn ook dingen die we met plezier vergeten. (lacht) Als je moet kiezen uit al die oude nummers, dan pas je de Darwin-theorie toe: je begint met een shortlist van veertig en uiteindelijk overleven enkel de sterkste twaalf.”

Raf: “Sommige nummers hebben we gekozen omwille van de tekst, andere puur omwille van de melodie. Niet alle nummers in de voorstelling brengen we overigens met orkest: het rapnummer 'De Volgende' uit onze vorige show 'Wolf' brengen we gewoon met ons twee, andere liederen krijgen louter een subtiel streepje bandoneon en sommige worden van alle toeters en bellen voorzien. Maar doorheen die diversiteit is er één constante: het is Kommil Foo op het kruispunt van de tango. Het fantastische is dat we op dat kruispunt soms gewoon ook een stapje achteruit mogen zetten tijdens de voorstelling en meegenieten van de muziek.”

Het was ook de kritiek van een toeschouwer: jullie zouden teveel respect tonen en het orkest centraal zetten.

Raf: Ach, je kunt niet voor iedereen goed doen. En eigenlijk beschouw ik die kritiek net als een compliment.”

Mich: “Onze grootste schrik was om een veel te traag programma te hebben. Er zitten intro's bij van drie minuten en outro's van wel vier minuten lang, maar tijdens de Gentse Feesten zaten de mensen met open mond te luisteren. Tot onze grote verwondering en genoegen...”

Raf: “want zeker naar de huidige cabaretnormen is dit een bijzonder traag programma en we waren al nooit echt van de rapste.” (lacht)

Jullie show wordt geregisseerd door Ineke Nijssen, bekend als actrice bij onder meer Toneelgroep Ceremonia.

Raf: “Ik heb vorig jaar samen met Ineke de kindervoorstelling 'Zoon' gemaakt en dat klikte enorm goed. Ineke is vooral gekend als actrice bij Toneelgroep Ceremonia maar ze is ook een bijzonder goed comédienne zoals ze al bewees met de voorstelling 'Mijnheer en mevrouw Olman'. Ik voel ons ook erg verbonden met het werk van Ceremonia, op een weliswaar heel andere manier zijn we met hetzelfde bezig: de kleinmenselijke drama's van een tragikomische noot voorzien.”

Mich: “Kommil Foo: dat is blèten van het lachen en lachen van het blèten. Die mix toont zich ook in het werk van kunstenaar Bart Silon, die een veertigtal tekeningen en schilderijen heeft gemaakt bij het songboek, met 44 liedjesteksten, dat we naar aanleiding van deze best-of hebben samengesteld.”

'Kommil Foo de Luxe' mag dan wel een best-of voorstelling zijn, er zit ook nieuw materiaal tussen.

Mich: “Het leuke aan deze best-of voor onszelf is dat we met een andere, frisse blik kijken naar oud materiaal. De doorzaagact uit 'Lof der Waanzin' bijvoorbeeld waarin Raf mij goochelaarsgewijs aan stukken zaagt, was toen een leuke op zich staande truc maar in de voorstelling nu krijgt die scène een emotionele laag: nu gaat dat over een oude vent die zich letterlijk verscheurd voelt.”

Raf: “Dat is waar het ons toch altijd om blijft gaan: iedere volgende voorstelling moet een weg vooruit zijn of moet op zijn minst elders naartoe leiden ook als het een best-of betreft. 'Kommil Foo de Luxe' is geen nostalgietrip.”

Mich: “De keuzes die we met deze voorstelling maken, zullen ook grondig onze nieuwe shows bepalen. Daar ben ik zeker van.”

Krijgt die volgende nieuwe show al vorm in jullie hoofd?

Raf: “We gaan er stilaan aan beginnen, maar er ligt wel wat bierkaartmateriaal klaar. Het is geen geheim dat het creatieproces van onze vorige show 'Wolf' een bijzonder zware bevalling was. Het was een moeilijke periode voor ons allebei, ook op persoonlijk vlak. Maar twee jaar later zitten hier weer twee gelukkige mannen die het intussen over heel andere bevallingen hebben (veelbetekende blik naar Mich, die in december vader wordt).”

Het is een clichévraag maar een best of van twintig jaar Kommil Foo noopt ons ertoe: hoe lang zien jullie Kommil Foo nog doorgaan?

Raf: “Het is de enige vraag die wij onszelf niet stellen: we zijn beide de veertig gepasseerd, we doen dit meer dan twintig jaar. We kunnen ons geen ander leven inbeelden.”

Mich: “We kijken altijd maar één voorstelling vooruit en zolang de goesting er is, blijven we voorstellingen maken. Een zwaar werkproces als 'Wolf' verandert daar niets aan, integendeel: het heeft geleid tot een ander uitdagender Kommil Foo. Bovendien houden we ook voldoende ademruimte voor andere projecten: zo regisseer ik momenteel het gezelschap De Bende van de Prins met 'Averechts', een jeugdvoorstelling over de twee wereldoorlogen gespeeld door Pepijn Lievens en Wouter Bruneel. En samen met Raf regisseer ik de nieuwe voorstelling van de Gentse cabaretgroep De Schedelgeboorten.”

Publicatiedatum: 
donderdag 30 september 2010
Verschenen in: 
De Morgen
Productie: