De gelukkigste man ter wereld houdt zijn angst

door: Rinske Wels

´Spaak´ van Kommil Foo. Regie: Wim de Wulf en Frans van der Aa. Te zien van 6 t/m 8 mei in Gent (Capitole), 10 t/m 15 mei in Antwerpen (Arenbergschouwburg), daarna weer in Nederland. Tournee t/m ll juni. Informatie: www.kommilfoo.be of 015 - 2159415.

De eerste twee decors van ´Spaak´ staan in de opslag. Bleken niet nodig. Wat Kommil Foo in deze voorstelling wil vertellen, kunnen ze met minimale middelen laten zien. Het moest een show worden over een dodelijk ongeluk in een wielerwedstrijd (echt gebeurd in de familie!) en over de kermisfiguren die er in Vlaanderen altijd rondom hangen.

Al schrijvend werd het echter een voorstelling over de liefde. Alweer, want bij Raf en Mich Walschaerts gaat het altijd over de liefde. En de titel, ´Spaak´, klopt daarbij nog steeds. Want zelfs als "de gelukkigste man ter wereld" voor ons op het toneel staat omdat hij de vrouw van zijn leven gevonden heeft, is daar meteen de angst. Om haar kwijt te raken.

Zo laten deze bijzonder getalenteerde theatermakers je heel subtiel steeds de andere kant van de medaille zien. Daar hebben ze bijvoorbeeld alleen maar een paar schoenen voor nodig. Voila, een prachtige verleidingsscène in een kroeg. Haar pumps, zijn halfhoge laarzen. Simpel, maar doeltreffend en zo ongelooflijk spannend en mooi.

Daarin is ´Spaak´ anders dan de vorige shows van het Vlaamse duo. Weg met het grote decor, hier is minder juist meer. Want die scène met de schoenen is lachwekkend en ontroerend tegelijk. Sowieso strijden de lach en de traan om voorrang. En wat het knappe is, de heren kunnen in een handomdraai, bijna achteloos, de stemming compleet doen omslaan. Om een man wiens vrouw acht jaar geleden is weggelopen, wordt eerst nog uitgebreid gegiecheld, maar als hij bloedserieus komt vertellen dat hij écht veranderd is, wordt het schrijnend. Hij viert zijn tiende trouwdag dus in zijn eentje. Maar in het restaurant volgt de ene slapstick-act na de andere en kun je niet anders dan onbedaarlijk lachen.

Tussen de verhalen en sketches strooit Kommil Foo met liedjes. Het ene nog prachtiger dan het andere. Ook hierbij valt iets op, de heren wagen zich voor het eerst aan een lied over de actualiteit, ´Kip zonder kop´. Een lied over een slager die een vrachtwagen vol bruine worsten krijgt die hij niet wil hebben. Normaal doet hij alleen in witte worsten en bovendien is er geen plek in de koelkast. Zijn gebrul (´Die bruine moeten terug, vol is vol´) maakt hem ongewild tot een politiek leider. Het Vlaams Belang op de hak met een worstenmetafoor, geweldig.

En nog ben ik niet uitgejubeld over ´Spaak´. Dit soort cabaret wordt in Nederland niet gemaakt. Het is een zeldzaam mooie combinatie van muziek, slapstick, sprookje, mime, verhalen en grappen, pijn en poezie. Met zo veel subtiliteit dat wij Nederlanders er nog wat van kunnen leren. De broers Walschaerts maken het met hart, ziel en zaligheid en dat spat ervan af. Muzikaal gevoelsthea-ter dus dat tot de absolute top behoort. Ischa Meijer heeft ooit eens iets sterks geschreven in een recensie en ik citeer hem hier graag: "Wie dit niet gaat zien is gek."

RinskeWels

Publicatiedatum: 
vrijdag 6 mei 2005
Verschenen in: 
Trouw
Productie: